Chiêu “la làng” mới của Đài Loan ở Biển Đông

Vốn bị bất lợi về tư cách khi đàm phán với 5 chính phủ khác có liên quan trực tiếp đến tranh chấp lãnh thổ ở Biển Đông, Đài Loan dường như đang ngày càng quay sao hướng ngoại giao công chúng để củng cố yêu sách chủ quyền của họ đối với đảo Ba Bình nói riêng và ở Biển Đông nói chung.

Chiêu “la làng” mới của Đài Loan ở Biển Đông
Tổng thống Đài Loan Mã Anh Cửu và hình ảnh đảo Ba Bình, thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam

Mặc dù nhiệm kỳ Tổng thống Đài Loan của ông Mã Anh Cửu chỉ còn có 2 tháng nữa nhưng trong những ngày gần cuối cùng còn tại vị, ông Mã đã sốt sắng làm 2 việc gây xôn xao dư luận, đó là bay ra thăm đảo Ba Bình hồi cuối tháng Giêng năm nay và tổ chức đưa các nhà báo quốc tế đi tham quan trái phép hòn đảo có diện tích tự nhiên lớn nhất trong quần đảo Trường Sa của Việt Nam, bị Đài Loan chiếm đóng trái phép từ năm 1956 đến nay.

Nếu việc thứ nhất được rục rịch thông báo từ trong năm 2015 và được “rêu rao” là để quảng bá cho sáng kiến “hòa bình trên Biển Đông” của ông Mã thì việc thứ hai được làm một cách khá bất ngờ.

Theo đó, hôm 23/3, Đài Bắc đã dẫn một đoàn hơn 20 nhà báo, đại diện của khoảng 10 cơ quan báo chí, thông tấn quốc tế, bao gồm 2 đài truyền hình CNN (Mỹ) và Al-Jazeera (Qatar)), ba tờ báo Wall Street Journal (Mỹ), Financial Times (Anh), Yomiuri Shimbun (Nhật) cùng các hãng thông tấn AP (Mỹ), AFP (Pháp), Reuters (Anh), Bloomberg (Mỹ) và Kyodo (Nhật), bay ra đảo Ba Bình trên một chiếc phi cơ vận tải quân sự C-130.

Tại đây, các nhà báo được hướng dẫn đi thăm ngọn hải đăng mới xây năm 2015, đường băng trên đảo, cầu tàu. Họ cũng được đưa đến tham quan các cơ sở khác mà Đài Bắc đã xây dựng phi pháp trên đảo như bệnh viện, đền thờ, bưu điện, cũng như giếng nước ngọt.

Đài Bắc cũng không giấu giếm ý đồ của họ khi tổ chức chuyến tham quan đảo Ba Bình cho báo chí quốc tế: Đó là tuyên truyền cho yêu sách chủ quyền của Đài Loan ở Biển Đông. Như lời Thứ trưởng Ngoại giao Đài Loan Lệnh Hồ Vinh Đạt nói, Đài Bắc muốn “mượn tay báo chí” để khiến cộng đồng quốc tế sẽ hiểu quan điểm của Đài Loan trong việc gìn giữ cái gọi là “chủ quyền” của họ ở Biển Đông và công cuộc “quản lý thực thụ” trên đảo Ba Bình.

Quan trọng hơn, vùng lãnh thổ này cũng muốn báo chí quốc tế “làm chứng” cho việc Ba Bình là một hòn đảo thực thụ, có khả năng duy trì sự sống của con người, được hưởng lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa và các quyền khác, chứ không phải là một “bãi đá” như Philippines khẳng định trong đơn kiện Trung Quốc trước Tòa Trọng tài Thường trực.

Nhưng vì sao Philippines coi đảo Ba Bình là “bãi đá” và tại sao việc Philippines kiện Trung Quốc lại có liên quan đến Đài Loan và khiến cho vùng lãnh thổ này “phát sốt” như vậy?

Hiện những người chỉ trích Manila đều cho rằng, sở dĩ Philippines muốn coi Ba Bình là “bãi đá” vì không muốn chia sẻ vùng đặc quyền kinh tế mà đảo Palawan của họ với Ba Bình – trong trường hợp thực thể địa lý này được hưởng quy chế đảo.

Lý giải cho việc Đài Loan sốt sắng tuyên truyền cho yêu sách chủ quyền của họ với đảo Ba Bình, ông Alan Romberg, Giám đốc Chương trình Đông Nam Á của Viện nghiên cứu Stimson (trụ sở ở Washington, Mỹ) cho biết, cả Trung Quốc và Đài Loan đều sử dụng cái gọi là “chủ quyền lịch sử” và bản đồ “đường 9 đoạn” làm cơ sở đòi hỏi chủ quyền ở Biển Đông.

Do đó, mặc dù không muốn dây dưa với Trung Quốc về quan điểm chủ quyền ở Biển Đông, nhưng nếu tòa PCA ra phán quyết cho rằng đảo Ba Bình chỉ đơn thuần là một “bãi đá” thì đó sẽ là một cái tát không chỉ với Bắc Kinh mà còn với cả Đài Bắc.

Trong khi đó, Đài Bắc không phải là thành viên của Liên Hiệp Quốc, không được công nhận quy chế quốc gia, do Trung Quốc đã sử dụng ảnh hưởng của họ để buộc các quốc gia khác phải tôn trọng nguyên tắc “Một Trung Quốc”. Bắc Kinh luôn coi Đài Loan, cũng như những gì Đài Loan đang chiếm đóng, kiểm soát trên biển như một phần lãnh thổ của họ. Do đó, tuy Đài Bắc cũng kiểm soát một phần khu vực tranh chấp, dù là ít đảo nhất, nhưng xưa nay họ vẫn chỉ có thể từ xa “kêu gào”, đòi hỏi được tham gia các cuộc đàm phán về Biển Đông với các bên yêu sách khác mà không được đáp lại.

Trong khi đó, với Đài Loan, đảo Ba Bình không chỉ là môt biểu tượng về chủ quyền mà còn mang ý nghĩa chiến lược quan trọng, bởi Ba Bình nằm tại vị trí gần như trung tâm tại Biển Đông, cách bãi cạn Scarborough khoảng 800 km, 600 km từ bở biển Việt Nam và khoảng 500 km từ đảo Palawan của Philippines.

Đảo Ba Bình được đánh giá là một công cụ nhằm thể hiện quyền lực cũng như kiểm soát các tuyến hàng hải xung quanh Biển Đông môt cách hữu hiệu nhất. Ngoài ra, các ngư trường xung quanh đảo cực kỳ dồi dào và điểm đặc biệt nhất của Ba Bình chính là hòn đảo duy nhất tại Trường Sa có nguồn nước ngọt tự nhiên.

Đã không có tiếng nói ở Liên Hiệp Quốc, lại luôn nơm nớp lo bị Trung Quốc đại lục sử dụng sức mạnh áp đảo của mình để “thu hồi”, Đài Loan dường như chỉ biết xoay ra hướng “la làng” cho thế giới thấy họ không làm cái việc bị lên án là“quân sự hóa” Biển Đông như Trung Quốc đang làm và hòn đảo mà họ đang kiểm soát không phải là “bãi đá” như cách mà Philippines gọi.

Ngoài ra, cũng có ý kiến chuyên gia cho rằng, ông Mã Anh Cửu muốn ghi dấu ấn khi đẩy mạnh củng cố yêu sách chủ quyền của Đài Loan với đảo Ba Bình vào thời điểm sắp mãn nhiệm. Một hình ảnh của sức mạnh đặc biệt sẽ được nhớ đến nếu bà Thái Anh Văn – người sẽ thay thế ông Mã làm Tổng thống Đài Loan quay lưng lại với vấn đề Biển Đông.

Tuy nhiên, việc Đài Loan “la làng”, phản ứng với Philippines dự kiến sẽ đặt Mỹ vào tình thế khó xử, bởi Đài Bắc và Manila đều là đồng minh thân cận của Washington. Hơn nữa, trong bối cảnh căng thẳng tranh chấp lãnh thổ ở Biển Đông hiện nay, việc làm của Đài Loan sẽ chỉ càng làm tình hình tranh chấp thêm phức tạp và căng thẳng, hay nói như bình luận của đại diện ngoại giao Mỹ tại Đài Loan khi ông Mã Anh Cửu bay ra “thăm” đảo Ba Bình thì đó là “cử chỉ vô ích”.

Shares

Đất Việt là nơi tự do bày tỏ ý kiến, không có chế độ kiểm duyệt. Rất mong nhận được ý kiến của độc giả.

37 queries in 2.552 seconds.