Chân dung người phụ nữ gốc Việt có thể làm nữ thẩm phán tối cao Mỹ

Từ một người di cư, bà Jacqueline Nguyễn có cơ hội trở thành nữ thẩm phán tối cao Mỹ gốc Việt đầu tiên, nhờ vào sự nỗ lực của mình.

Chân dung người phụ nữ gốc Việt có thể làm nữ thẩm phán tối cao Mỹ

Shares

Bà Jacqueline Nguyễn

Sau khi thẩm phán Antonin Scalia qua đời hồi tuần trước, nhiều lời đồn đoán cho rằng bà Jacqueline Nguyễn có thể trở thành người Mỹ gốc Á đầu tiên của Tòa án Tối cao Mỹ. Nhiều nhà quan sát nói Tổng thống Obama nhiều khả năng sẽ chọn các ứng cử viên khác, như chánh án tòa phúc thẩm Sri Srinivasan, cũng là chánh án người Mỹ gốc Á đầu tiên.
Tuy nhiên, bà Jacqueline Nguyễn có một số lợi thế nhất định. Vào năm 2012, Thượng viện đã phê chuẩn bà vào Tòa Phúc thẩm Liên bang với số phiếu 91-3, điều có thể gây khó khăn cho các thành viên đảng Cộng hòa khi phải giải thích tại sao họ không hỗ trợ lần nữa.
Nếu bà được phê chuẩn, Tòa án Tối cao Mỹ sẽ có số phụ nữ làm thẩm án cao hơn bất kỳ thời điểm nào trong lịch sử.
Bà Nguyễn đã từng làm chủ tọa hàng ngàn vụ án của tòa án tiểu bang và liên bang, xử tất cả mọi loại án, từ các vụ giết người tàn bạo và buôn người, đến các vụ kiện bằng sáng chế phức tạp một cách ác hiểm. Giống như nhiều người được đề cử, bà dường như không có xu hướng chính trị hay hồ sơ thực sự về nhiều vấn đề nóng bỏng đang đối mặt với Tòa án Tối cao Mỹ, nhưng người ta có thể thấy một xu hướng ủng hộ giới hành pháp trong một số quyết định.
Điều rõ ràng, là bà Nguyễn đã có một lịch sử phá vỡ những giới hạn trước đó. Bà là người Mỹ gốc Việt đầu tiên trở thành chánh án liên bang khi được chấp thuận vào chức vụ này vào năm 2009. Bà là nữ chánh án liên bang người Mỹ gốc Á đầu tiên và thẩm phán tòa phúc thẩm khu vực vào năm 2012.
Sinh năm 1965, tên của bà là Nguyễn Thị Hồng Ngọc, bà lớn lên ở Đà Lạt cùng với cha mẹ và các anh chị em. Năm 1975, gia đình bà di cư sang Mỹ – bà Nguyễn kể lại trong một bài viết trên một tạp chí Tư pháp địa phương hồi năm 2006.
Khi đến Mỹ, gia đình bà đã trải qua vài tháng đầu sống trong trại tị nạn rộng lớn ở Camp Pendleton, ở San Diego, chung lều với hai gia đình khác. Sau đó, họ dọn đến Los Angeles, với 5 USD để bắt đầu một cuộc sống mới. Cha mẹ bà đã làm những công việc lặt vặt và bà Nguyễn phụ giúp mẹ làm việc tới khuya – những công việc nhẹ như gọt vỏ và cắt táo. Sau này gia đình bà làm chủ một tiệm bánh donut nhỏ.
Bà Nguyễn lấy bằng cử nhân tại trường Đại học Occidental với học bổng toàn phần (chỉ vài năm sau khi ông Obama học ở đó) và một bằng luật ở Đại học UCLA. Bà tìm được việc làm tại công ty luật lớn ở Los Angeles, với một mức lương cao hơn mức mà cha mẹ của bà đã từng kiếm được rất nhiều. Nhưng bà nhanh chóng chuyển sang làm công tố viên liên bang vào 2 năm sau. Bà Nguyễn nói trong một buổi phỏng vấn vào năm 2015: “Tôi biết rằng (làm luật sư tư nhân) không phải là niềm đam mê của tôi, đó không phải là những gì tôi muốn làm mỗi buổi sáng thức dậy”.
Là một công tố viên, bà xử lý những vụ điều tra gian lận lớn, tội phạm có tổ chức và buôn bán ma túy. Một vụ liên quan đến một chuyện nghe lén điện thoại của một nhóm tội phạm có tổ chức của Nga buôn lậu nô lệ tình dục từ Ukraine vào Mỹ. Năm 2000, bà là người truy tố tội trợ giúp hiện vật cho khủng bố đầu tiên trên toàn nước Mỹ, mà hiện nay là một cáo buộc chính đối với những người ủng hộ IS.
Chiến thắng lớn nhất mà bà đạt được là vào năm 1999, khi bà khởi tố tổ chức buôn lậu lớn nhất thế giới và chưa từng bị buộc tội trong lịch sử Mỹ. Một nhóm gồm các nhà nhập khẩu Trung Quốc đã trốn thuế hàng triệu USD, bằng cách che giấu vải vóc và hàng hóa khác. William Carter, một luật sư từng làm việc với bà Nguyễn, kể lại cách thức bà Nguyễn hỏi người làm chứng và lý luận với bồi thẩm đoàn trong lúc đang mang thai 8 tháng rưỡi. Ông cho biết rằng tại phiên tòa, bà Nguyễn nói nhẹ nhàng nhưng rất cương quyết, điều khiển sự chú tâm của bồi thẩm đoàn tới những điểm mà bà mong muốn.
“Bà ấy là một luật sư xuất sắc, một luật sư tranh tụng có tiếng và một đồng nghiệp tuyệt vời. Bà nên được đứng đầu danh sách ngắn đó (làm thẩm phán Tòa án Tối cao Mỹ)”, ông Carter nói.
Bà Nguyễn đã trở thành chánh án tiểu bang năm 2002, chủ tọa một phòng xử án mà đôi khi có tới hơn 100 vụ xử trong một ngày. Bà được cất nhắc lên làm chánh án liên bang ở Los Angeles vào năm 2009 sau khi Thượng viện phê chuẩn bà với số phiếu 97-0. Ba năm sau, bà lên làm thẩm phán Tòa Phúc thẩm Liên bang với số phiếu ở Thượng viện là 91-3.
Giống như nhiều thẩm phán, thật khó mà nói bà Nguyễn có bất kỳ xu hướng chính trị nào. Ông Carter cho biết, ông chưa bao giờ nghe bà nói chuyện về chính trị. Bà chưa từng đóng góp cho bất kỳ chiến dịch vận động tranh cử liên bang nào, theo số liệu của FEC (Ủy ban Bầu cử Liên bang Mỹ).
Là một chánh án, bà đã xử lý các trường hợp bằng sáng chế phức tạp liên quan tới tất cả mọi thứ, từ con quay tự do (gyroscope), đến máy đọc thẻ tín dụng, cũng như truy tố hình sự và một loạt các chủ đề khác.
Bà sống với chồng, ông Po Kim, một cựu trợ lý công tố viên Mỹ, người đã làm việc trong cùng văn phòng với bà, và hai đứa con ở độ tuổi thanh thiếu niên.
Bà Nguyễn đã từng lên tiếng về sự thiếu đa dạng trong hệ thống tư pháp Mỹ. Bà nói với một nhóm người Mỹ gốc Việt hồi năm 2010: “Trên toàn nước Mỹ, người da màu chiếm một phần tư dân số, nhưng họ chỉ chiếm 10% số luật sư và chỉ có 4% đối tác trong các công ty luật lớn. Hơn 70% số chánh án là da trắng. Sự thiếu đa dạng này đã góp phần vào sự mất lòng tin sâu sắc đối với hệ thống tư pháp Mỹ ở nhiều cộng đồng thiểu số, trong đó có cộng đồng của chúng ta“.
Một vài quyết định đáng chú ý mà bà Jacqueline Nguyễn đã làm những năm qua:
– Năm 2011, một nhóm các nhà hoạt động chống phá thai đã kiện trường đại học Los Angeles City College, với lập luận rằng nhà trường đã ngăn cản họ thực hiện quyền của Tu Chính án thứ Nhất, bằng cách ngăn chặn một cuộc biểu tình. Bà Nguyễn ra phán quyết về phía trường đại học trong bản án tóm tắt, cho rằng khuôn viên trường đại học không phải là diễn đàn công cộng và lệnh cấm được dùng cho mục đích hợp lý.
– Hai cảnh sát Pasadena bắn Leroy Barnes, một người đàn ông Mỹ gốc Phi, tại một điểm dừng giao thông vào tháng 2.2009. Các sĩ quan cảnh sát cho biết, Barnes đã rút một khẩu súng ra và chĩa vào họ. Gia đình Barnes khẳng định cây súng là bằng chứng ngụy tạo và kiện thành phố. Bà Nguyễn đã bác bỏ vụ kiện của họ vào năm 2011, đồng ý với thành phố rằng vụ bắn người của cảnh sát là chính đáng và gia đình Barnes thiếu chứng cớ để khởi kiện.
– Khi ở tòa phúc thẩm hồi năm 2013, hai thẩm phán khác ra phán quyết có lợi cho Donald Gravelet-Blondin, người bị cảnh sát Washington bắn súng điện, gọi sự kiện này là sử dụng sức mạnh quá đáng và vi hiến. Bà Nguyễn cho rằng tòa nên bác bỏ vụ kiện của Blondin chống lại cảnh sát, bà viết, “đa số bị sai lạc trầm trọng vì họ không nhìn thấy bối cảnh cụ thể của vụ kiện này và sử dụng nhận thức chứ không nhìn cảnh vật qua con mắt của một cảnh sát bình thường”.
(theo Fusion)

Đất Việt là nơi tự do bày tỏ ý kiến, không có chế độ kiểm duyệt. Rất mong nhận được ý kiến của độc giả.