Cảnh sát và người da đen: Vấn đề ‘nhức đầu’ của xã hội Mỹ

Cảnh sát và người da đen: Vấn đề ‘nhức đầu’ của xã hội Mỹ

Một cảnh sát viên trong buổi thắp nến tại City Hall, thành phố Dallas, Texas, hôm Thứ Hai, 11 tháng 7, tưởng niệm 5 cảnh sát viên thiệt mạng và nhiều người bị thương trong một vụ bắn tỉa ở trung tâm thành phố Dallas hôm Thứ Năm tuần trước. (Hình: AP Photo)

Nửa đêm về sáng Thứ Ba 5 tháng 7, một người da đen bán CD bên ngoài ngôi chợ Triple S Foods Mart ở Baton Rouge, Louisiana, bị hai cảnh sát da trắng trấn áp, đè xuống đất trong một bãi đậu xe rồi bắn chết bằng nhiều phát súng ở khoảng cách gần. Theo báo cáo của sở cảnh sát, đáp ứng điện thoại kêu cứu của một cá nhân nói rằng mình bị người bán CD mặc đồ đỏ dùng súng hăm dọa, cảnh sát đến nơi can thiệp vào lúc 12 giờ 35 sáng và đã bắn chết Alton Sterling, 37 tuổi. Toàn cảnh trong vụ này được thu vào video bằng máy điện thoại của nhiều người chứng kiến.

Tối Thứ Tư, 6 tháng 7, Philando Castile, một người da đen 32 tuổi khác, đang lái xe ở Falcon Height, thành phố ngoại ô St. Paul, Minnesota, có 5,000 dân đa số da trắng, bị cảnh sát rượt theo vì xe hỏng một đèn phía sau. Trên xe có người bạn gái Diamond Reynolds ngồi bên cạnh và đứa con gái 4 tuổi ở băng ghế sau.

Reynolds đã dùng điện thoại thu vào băng video toàn bộ sự việc xảy ra sau đó. Hai cảnh sát Geronimo Yanez và Joseph Kauser bước đến hai bên cửa xe. Theo lời Reynolds, Yanez hỏi bằng lái và giấy đăng bộ xe, Castle nói rằng có giấy phép mang vũ khí và có một khẩu súng trong xe. Yanez yêu cầu ngồi yên nhưng Castile đưa tay ra phía sau móc bóp và Yanez sau đó bắn liên tiếp 4 hay 5 phát làm Castile chết gục trên ghế lái.

Reynold tỏ ra rất bình tĩnh trong suốt quá trình và đoạn băng video được chuyển lên phổ biến rộng rãi trên Facebook. Sáng Thứ Sáu, Reynolds đòi hỏi thi hành công lý cho cái chết của Castile. Cô nói với CNN: “Không phải chỉ là công lý trong chuyện này mà là cho tất cả mọi gia đình từ trước đến nay đã mất người thân.”

Các đoạn băng video về hai vụ này đã gây một làn sóng phẫn nộ trong các cộng đồng da đen trên toàn quốc và các cuộc biểu tình phản đối xảy ra ở nhiều nơi.

Tối Thứ Năm, 7 tháng 7, khoảng 800 người tập trung biểu tình ôn hòa ở trung tâm thành phố Dallas, Texas. Khoảng 100 cảnh sát được điều tới bảo vệ an ninh trật tự. Bỗng nhiên lúc 8 giờ 45 tối, có nhiều phát súng nổ từ các vị trí cao nhắm vào cảnh sát. Cảnh sát cho biết hành động này mang tính cách một cuộc phục kích và đã bố trí để chống trả đồng thời cho giải tán những người biểu tình. Kết quả có 5 cảnh sát chết, 9 người khác bị thương trong đó có 2 thường dân.

Nghi can nổ súng bị vây trong El Centro Garage và sau nhiều giờ thương thuyết không có kết quả, đã bị hạ sát bằng một robot có cánh tay máy mang bom của cảnh sát vào lúc hơn 3 giờ sáng. Ba nghi can gồm 2 nam một nữ bị bắt giữ, nhưng tới sáng Thứ Sáu cảnh sát trưởng David Brown xác định rằng chỉ một nghi can và đã chết vì bom.

David Brown, cảnh sát trưởng Dallas, cũng là người da đen, tuyên bố: “Chúng tôi bị tổn thương. Cảnh sát Dallas bị tổn thương và nghề nghiệp của chúng tôi bị tổn thương. Không lời nào có thể diễn tả hết sự tàn bạo xảy ra ở thành phố của chúng tôi. Phải chấm dứt sự chia rẽ giữa cảnh sát và dân chúng.”

Trước đó, phát biểu với những người biểu tình tập trung suốt ngày và đêm Thứ Năm bên ngoài dinh thống đốc Minnesota, Thống Đốc Mark Dayton nói về vụ Philando Castile bị bắn chết: “Chuyện này có thể nào xảy ra nếu những người đi trên xe là da trắng hay không? Tôi tin là không có.”

Lời tuyên bố này đã gây một làn sóng bất bình cho giới cảnh sát trên toàn quốc. Hiệp Hội Quốc Gia Cảnh Sát cho rằng thống đốc Minnesota đã “khai thác một tình trạng khủng khiếp và thê thảm.”

Bill Johnson, giám đốc điều hành hiệp hội nói với tờ Washington Post: “Cảnh sát bị kẹt giữa sự phẫn nộ về hai vụ bắn chết người da đen cách nhau không đầy 48 giờ đồng hồ, cảm thấy họ không được phán đoán công bằng với cách diễn tả ấy.”

Ông cho rằng: “Có lo sợ, nỗi quan tâm, về công việc của họ, về sắc phục của họ, rằng họ sẽ trở thành mục tiêu bị nhắm tới.” Theo Johnson, cảnh sát trên toàn quốc đang tin là “một cuộc chiến chống cảnh sát” và cảm thấy thất vọng và lo sợ.

Luật Sư Thomas Kelly đại diện cho cảnh sát Jeronimo Yanez, bác bỏ lập luận của thống đốc Minnesota cho rằng có yếu tố kỳ thị sắc tộc. Ông nói với Associated Press: “Cảnh sát chỉ phản ứng với hành động của người lái xe. Hoàn toàn chỉ vì trong tình huống có một khẩu súng khi ấy.”

Tổng Thống Obama sau hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ba Lan đã cắt ngắn chuyến công du, hủy bỏ cuộc thăm viếng Tây Ban Nha để trở về Washington sau những vụ rắc rối đụng độ giữa cảnh sát và người da đen. Nhưng Tổng Thống Obama cho rằng: “Đây không chỉ là vấn đề dân da đen hay vấn đề dân Hispanic. Đây là một vấn đề của nước Mỹ mà tất cả mọi người chúng ta phải quan tâm tới.”

Bình thường ông vẫn theo một lối tiếp cận trung dung giữa chủng tộc và sự thi hành công lực. Nhưng đây là một vấn đề tề nhị và vô cùng phức tạp, một sự phân hóa quan điểm lâu đời trong xã hội Mỹ và vị tổng thống da đen đầu tiên dù cố gắng đem đến hòa hợp nhưng chưa thể thành công. Những dư luận bênh vực cảnh sát vẫn mạnh mẽ chỉ trích ông trong khi nhiều giới ở cộng đồng dân da đen cho là ông chưa nỗ lực đủ.

Tòa Bạch Ốc cho biết tổng thống sẽ tới thăm Dallas để tỏ bày sự đoàn kết với cảnh sát. Đồng thời Tổng Thống Obama một lần nữa kêu gọi sự tôn trọng lẫn nhau và kiềm chế trong mọi hành động.

Theo ông, những cuộc biểu tình về vụ Louisiana và Minnesota cần phải diễn ra trong ôn hòa: “Những ai cho là hệ thống pháp luật thất bại và tấn công cảnh sát chỉ làm phân hóa thêm xã hội của chúng ta.”

Nhưng ông cũng thúc giục dân da trắng đừng nên có định kiến đối với những cuộc biểu tình và cảnh sát cần phải tự chế.

Trong chuyến thăm viếng dự định vào ngày Thứ Ba ở Dallas, Tổng Thống Obama sẽ nói thêm ý kiến về những chuyện vừa xảy ra. Tuy nhiên các việc này không phải là mới và căn nguyên của nó mọi người đều có thể nhận thức. Trong thực tế không có biện pháp nào có thể hiệu quả tức thời, thời gian là phương thuốc duy nhất dần dần đem đến sự trị liệu có kết quả

Nguồn: Theo Báo Người Việt

Shares

Đất Việt là nơi tự do bày tỏ ý kiến, không có chế độ kiểm duyệt. Rất mong nhận được ý kiến của độc giả.

31 queries in 2.344 seconds.