Báo Mỹ: Kịch bản chiến tranh Iran – Ả Rập Saudi

Trang Foreign Policy có bài viết của nhà bình luận Michael Knights, trả lời cho câu hỏi chiến tranh Iran - Ả Rập Saudi sẽ như thế nào?

Báo Mỹ: Kịch bản chiến tranh Iran – Ả Rập Saudi

Shares

Biếm họa Iran dùng “quân ủy nhiệm”

Một Thế Giới xin lược dịch bài viết của Michael Knights, nhà nghiên cứu ở Viện Chính sách Cận Đông (Mỹ) từng 20 năm nghiên cứu cán cân quân sự giữa Iran với các nước vùng Vịnh.
Khi được hỏi chiến tranh Iran – Ả Rập Saudi sẽ như thế nào, Knights cho rằng nó đã xảy ra theo cách thức mỗi bên đang giết “quân ủy nhiệm” của nhau và gián tiếp giết cố vấn và quân của nhau ở Yemen, Syria, Bahrain và ở Tỉnh Đông của Ả Rập Saudi. Tương lai cuộc chiến sẽ diễn ra tương tự với những cuộc “chiến tranh ủy nhiệm” trên lãnh thổ của Iran và Ả Rập Saudi.

 “Chiến tranh ủy nhiệm”, lối đánh ưa thích của lãnh đạo Iran
Từ sau cuộc chiến 8 năm đẫm máu với Iraq hồi thập niên 1980, lãnh đạo Iran rất ủng hộ các nhóm “quân ủy nhiệm” như tổ chức vũ trang Hezbollah (Lebanon), phong trào Hamas (Palestine) và dân Iraq theo dòng Hồi giáo Shiite.Ả Rập Saudi không có quân đội mạnh nên thích dùng “chiến tranh ủy nhiệm” để gây tổn thất nặng cho kẻ thù, như quân chiếm đóng Ai Cập trong cuộc nội chiến Yemen (1962-1970) và  Hồng quân Liên Xô ở Afghanistan.Sự hỗ trợ mạnh của Iran cho Hezbollah đã được tư liệu hóa kỹ lưỡng. Tổ chức này là trụ cột chính trong chủ trương trả đũa Israel của Iran, gần đây đáp lời kêu gọi của Iran để hỗ trợ bộ binh của Tổng thống Syria Bashar Assad.Hezbollah có cả tên lửa Zelzal-1 có thể tấn công thủ đô Tel Aviv của Israel. Họ cũng có các loại tên lửa điều khiển chống tăng và bom xuyên thép (EFP) cài ven đường để đánh xuyên bất kỳ loại tăng nào của Israel.

Iran cũng cấp cho Hezbollah các tên lửa chống hạm C-802, vốn từng làm tê liệt một tàu chiến Israel hồi năm 2006, và gần đây cấp tên lửa chống hạm Yakhont hiện đại hơn.
Iran cấp tên lửa C-802 cho quân Houthi (dòng Shiite) đã được sử dụng để tấn công tàu chiến của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) trong cuộc chiến do Ả Rập Saudi dẫn đầu ở Yemen. Phiến quân Houthi đã gây tổn thất nặng nề cho quân đội Ả Rập Saudi, dùng tên lửa điều khiển chống tăng tiêu diệt nhiều xe bọc thép và xe tăng chiến đấu do Mỹ cung cấp.
Bao My: Chien tranh Iran-A rap Saudi se nhu the nao ?-hinh-anh-1
Lực lượng Hezbollah được trang bị tên lửa
Iran “chấp” cả Ả Rập Saudi và UAE
“Quân ủy nhiệm” của Iran đang chiếm nhiều vùng đất ở nam Ả Rập Saudi và chĩa tên lửa Scud vào các căn cứ quân sự của vương quốc này. Điều đáng ngại cho Ả Rập Saudi là khối Iran đang bất chấp “lằn ranh đỏ” lâu nay giữa Bahrain và Tỉnh Đông nhiều dầu thô của Ả Rập Saudi. Tỉnh này đông tín đồ Shiite ủng hộ Iran.Năm 2011, Ả Rập Saudi và UAE triển khai nhiều xe tăng chiến đấu và xe bọc thép để trực tiếp bảo vệ hoàng gia Bahrain khi đối mặt với các cuộc nổi dậy “mùa xuân Ả Rập”. Động thái này khiến Tehran khó chịu và âm mưu ám sát Adel Jubeir, đại sứ Ả Rập Saudi tại Mỹ.Năm 2015, Iran tích cực hoạt động ở Bahrain và Tỉnh Đông. Các cánh bán quân sự Shiite phối hợp với “tế bào” Iran ở Bahrain và Tỉnh Đông để nhập EFP số lượng lớn, nhằm giúp cộng đồng Shiite tự vệ trước khả năng Ả Rập Saudi đàn áp.

Hành động này của Iran là lý do để chính quyền Ả Rập Saudi xử tử hình giáo sĩ Nimr al-Nimr vào ngày 2.1.2016. Vị giáo sĩ bị chặt đầu này chống chính quyền này ở Tỉnh Đông.
Bao My: Chien tranh Iran-A rap Saudi se nhu the nao ?-hinh-anh-2
Dân Iran phản đối Ả Rập Saudi chặt đầu giáo sĩ Nimr
 Ả Rập Saudi rất cần “chặt đầu rắn”
Trước đó rất lâu, Ả Rập Saudi cùng các nước vùng Vịnh (đều theo dòng Sunni) đã lập liên minh “quân ủy nhiệm”. Nhóm đầu tiên tiếp nhận sự hỗ trợ này là chính phủ Lebanon được Ả Rập Saudi “chống lưng”.
UAE cử 9 trực thăng SA-342L Gazelle trang bị vũ khí tối đa để giúp chính phủ Lebanon bóp nát nhóm Fatah al-Islam (có liên kết với nhóm khủng bố Al-Qaeda) ở trại tị nạn Nahr al-Bared (Tripoli, Libya) hồi tháng 5.2007.Năm 2009, tức một năm sau khi Vua Abdullah của Ả Rập Saudi kêu gọi Mỹ “chặt đầu rắn” bằng cách ném bom Iran, Ả Rập Saudi mở chiến dịch quân sự 9 tuần đánh quân Houthi ở  bắc Yemen và bị tổn thất 137 quân. Thất bại này khiến Ả Rập Saudi, Jordan và UAE tăng cường luyện quân, trả lương, cấp xe bọc thép và vũ khí cho các nhóm chống Houthi ở bắc Yemen.

Nay, các nước vùng Vịnh cùng các đồng minh khác như Pakistan, Somalia, đều lập “quân ủy nhiệm” ở Yemen để giúp chiến dịch chống Houthi của liên quân do Ả Rập Saudi dẫn đầu.
Thế thì chuyện gì sẽ xảy ra tiếp? Ả Rập Saudi và Iran sẽ muốn thử thách và gây tổn thất cho nhau ở mức hạn chế. Iran sẽ gieo bạo lực ở Tỉnh Đông và Bahrain, cố gắng cung cấp tên lửa cho Houthi ở Yemen bằng đường biển. Giai đoạn kế trong cuộc chiến tranh Iran – Ả Rập Saudi sẽ là tăng cường “chiến tranh ủy nhiệm” ở Syria. Đó sẽ là chiến trường chính của Ả Rập Saudi chống Iran.
Bao My: Chien tranh Iran-A rap Saudi se nhu the nao ?-hinh-anh-3
Quân nổi dậy Syria khoe tài sử dụng súng
Hồi tháng 3.2012, Ngoại trưởng Ả Rập Saudi lúc đó là hoàng tử Saud al-Faisal đã báo động rằng “trang bị cho phe đối lập ở Syria là một nhiệm vụ”. Sự hỗ trợ tên lửa điều khiển của Ả Rập Saudi, Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ đã cho phép quân nổi dậy ở tây bắc Syria gây tổn thất nặng cho quân đội Assad. Có thể họ sẽ cấp thêm tên lửa chống máy bay.
Trong khi đó, liên minh do Mỹ dẫn đầu xem ra đã rút khỏi chiến trường phía tây sông Euphrates ở Syria, nơi lực lượng chính đánh quân khủng bố IS là tổ chức cực đoan Salafist mà các nước phương Tây không muốn liên kết.
Iran sẽ “tắm” vùng Vịnh bằng tên lửa phi điều khiển?
Ả Rập Saudi và Iran xem ra không muốn xảy ra một cuộc chiến tranh quy ước giữa hai nước vì sẽ có hậu quả “tàn phá khủng khiếp” như Thái tử Ả Rập Saudi kiêm Bộ trưởng Nội vụ Mohammed bin Salman gần đây đã nói.
Nhưng luôn có nguy cơ va chạm ở vùng biên giới giữa hai nước. Việc chia sẻ các mỏ dầu cùng tranh chấp đảo cũng là những điểm nóng. Iran có thể thử nghiệm tên lửa sát gần các tuyến đường biển và bờ biển vùng Vịnh. Hai bên cũng có thể bay tuần tra để thử thách nhau, như đã xảy ra ở cuộc chiến tranh Iran – Iraq, dẫn đến việc Ả Rập Saudi bắn hạ hai chiến đấu cơ Iran hồi năm 1984. Iran cũng có thể rải mìn trên các tuyến đường biển như đã áp dụng chiến thuật này năm 1984. Chiến tranh mạng cũng là vũ khí được Iran và Ả Rập Saudi chọn.
Bao My: Chien tranh Iran-A rap Saudi se nhu the nao ?-hinh-anh-4
 Quân Ả Rập Saudi ở Yemen
Trong tương lai, những tính toán sai lầm có thể làm bùng nổ chiến tranh Iran – Ả Rập Saudi. Iran và các nước vùng Vịnh hiện nay trang bị nhiều vũ khí hơn thời chiến tranh Iran – Iraq.
Không quân hiện đại của Ả Rập Saudi cùng đồng minh chủ lực UAE có thể đánh sập toàn bộ các cảng, trạm bơm dầu và ngành công nghiệp chủ lực của Iran, bằng cách sử dụng các loại tên lửa điều khiển có độ chính xác cao. Nhưng Iran cũng có thể “tắm” bờ biển vùng Vịnh bằng tên lửa phi điều khiển và tập trung đông tên lửa điều khiển tầm xa.
Năm 1988, hải quân Iran bị Mỹ tiêu diệt chỉ trong một ngày chiến tranh là Chiến dịch cầu nguyện Mantis. Ngay cả một, hai ngày “bấm nút chiến tranh” này cũng khiến Iran – Ả Rập Saudi nhớ rằng họ phải tránh đánh nhau trực tiếp và duy trì sự xung đột của họ trên lãnh thổ của một nước thứ ba “xấu số”.Vĩnh Thụy (theo Foreign Policy)

Đất Việt là nơi tự do bày tỏ ý kiến, không có chế độ kiểm duyệt. Rất mong nhận được ý kiến của độc giả.