67.000 người ghi số điện: “Ông” điện lạc hậu, dân è cổ đóng tiền

Cách thức làm “siêu thủ công” của ngành điện đang khiến dư luận nghĩ đến những chi phí cho mặt hàng “kỳ lạ” này liên tục bị đội lên một cách kinh hoàng...

67.000 người ghi số điện: “Ông” điện lạc hậu, dân è cổ đóng tiền

Shares

Việc đọc, ghi số điện vẫn được thực hiện một cách thủ công (ảnh T.L.).

Con số giật mình từng được tập đoàn Điện lực VN (EVN) đưa ra với 67.000 người đang ngày đêm thực hiện công việc “đo và thu tiền điện” cho thấy sự lạc hậu trong việc sử dụng nhân công đến mức nào.

Vác thang tre… đọc số điện

Trong phần chất vấn Bộ trưởng bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng ở kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XIII, ĐBQH Nguyễn Sỹ Cương (đoàn Ninh Thuận) thẳng thắn nói rằng, ở nước ta, điện là một mặt hàng vô cùng kỳ lạ. Điện chỉ biết tăng, tăng tiếp và tăng nữa.

“Việc tăng giá điện không phải không có lý nhưng lẽ ra việc tăng giá điện phải khiến người dân được lợi vì nhiều doanh nghiệp tham gia sản xuất. Giá bán lẻ cũng là một trong những điều khoản thu hút vốn của các nhà đầu tư, khi nhiều doanh nghiệp cùng tham gia sản xuất, giá bán cũng sẽ giảm và người dân hưởng mức giá cạnh tranh nhất. Tuy nhiên, lý thuyết trên đúng với tất cả các ngành nhưng không đúng với ngành điện”, ĐBQH Cương nói.

Có lẽ, sự “kỳ lạ” của mặt hàng điện không chỉ nằm ở việc tăng, tăng nữa, tăng mãi mà khi cầm hoá đơn điện trong tay, nhiều người còn “ngã ngửa” khi hoá đơn tăng vọt gấp 8 lần chỉ sau một tháng, trong khi các thiết bị điện được sử dụng gần như tương đương nhau. Người dân khóc ròng, móc tiền ra trả nhưng không biết vì sao mình phải trả cho số tiền chênh lệch đó.

Cách đây không lâu, vào thời điểm cuối năm 2014, đại diện của tập đoàn EVN cho biết, hiện tập đoàn này đang “gánh” một số lao động khá lớn, lên tới trên 100.000 người. Đáng chú ý, trong đó có đến 67.000 người chỉ có chuyên môn, nghiệp vụ là “đi thu tiền điện”.

Lý giải điều này, đại diện tập đoàn Điện lực cho rằng, năng suất lao động phụ thuộc vào trang thiết bị. Như ở các nước, riêng khâu thu tiền điện, ngành điện thu tiền qua ngân hàng, trong khi Việt Nam lại đi thu tiền tại chỗ. Con số này đã khiến dư luận giật mình. Ngay lập tức, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu EVN giảm bớt con số này và bố trí việc làm khác cho họ, tăng mua các thiết bị thay thế.

Đến nay, việc EVN tinh giản được bao nhiêu trong số 67.000 công nhân “trèo cột điện, ghi công tơ” không ai biết rõ. Tuy nhiên, ngay sau đó, EVN đã lên tiếng đính chính. Theo tập đoàn này, con số 67.000 bao gồm cả cán bộ, kỹ sư và công nhân viên tham gia tất cả các khâu liên quan đến kinh doanh và phân phối điện năng.

Tuy nhiên, đây vẫn là một con số khổng lồ. Bởi, thống kê của Kiểm toán Nhà nước cho thấy, thu nhập bình quân ở công ty mẹ – EVN trong nhiều năm liền ở mức gần 14 triệu đồng/người/tháng; thu nhập bình quân khối truyền tải điện là gần 11 triệu đồng/người/tháng.

Còn theo báo cáo của bộ Công Thương, tiền lương của lãnh đạo EVN lên tới 61,32 triệu đồng/tháng đối với chức danh Chủ tịch và 53,4 triệu/tháng đối với Tổng giám đốc. Vậy, với chừng ấy người đang làm việc tại tập đoàn Điện lực cho thấy, mỗi năm, số tiền lương phải trả khổng lồ như thế nào.

Một nghịch lý đang diễn ra ở ngành điện đó là trong khi nhiều nước trên thế giới cũng như khu vực đã hiện đại hóa quy trình, thủ tục đo đếm lượng điện năng tiêu thụ của khách hàng bằng công tơ điện tử, có thể truyền dẫn dữ liệu từ xa qua hóa đơn điện tử thì ở Việt Nam, chúng ta vẫn đang làm một cách “siêu thủ công”.

Hàng tháng, người dân vẫn quen thuộc với hình ảnh những công nhân kẹp sổ vào nách, vác thang đi khắp đường làng ngõ xóm để đọc công tơ điện rồi ghi ghi chép chép. Có lẽ xã hội, làng quê có phát triển, đổi mới nhưng hình ảnh những công nhân “bắc thang đọc số điện” vẫn không hề thay đổi so với mấy chục năm trước.

Không thể trì hoãn, lạc hậu mãi được

Trao đổi với PV báo Người đưa tin, TS. Võ Trí Thành, Phó Viện trưởng viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) cho rằng: “Trong thời đại công nghệ thông tin mà EVN vẫn dùng lượng công nhân khổng lồ chỉ để ghi công tơ điện như vậy là rất lãng phí và quá lạc hậu. Khoản lương khổng lồ đó chỉ có thể tính vào giá điện.

Bởi thế, giá điện đầu ra của ta hiện nay vẫn cao và gần như chỉ có tăng chứ không giảm. Để giải quyết bài toán này không khó, quan trọng, ta có muốn làm hay không. Tất nhiên, việc áp dụng công nghệ cao thì phải chấp nhận đầu tư ban đầu chi phí lớn. Nhưng, xét về lợi ích kinh tế thì nên áp dụng càng sớm càng tốt”.

Cùng quan điểm, ông Trần Viết Ngãi, Chủ tịch hiệp hội Năng lượng Việt Nam thừa nhận, không ít nước trong khu vực, trong đó có Việt Nam đang áp dụng cách lấy số công tơ và thu tiền điện vẫn còn rất thủ công và lạc hậu.

Để hiện đại hóa, áp dụng công nghệ cao vào việc lấy số liệu và thu tiền điện thay cho cách thủ công trực tiếp, cần phải có thời gian. Nhưng không vì thế mà EVN trì hoãn, lạc hậu mãi được. Việc áp dụng máy móc, thiết bị hiện đại thay cho con người không áp dụng một lúc trên cả nước thì cũng nên áp dụng tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM… sau đó mới đến vùng nông thôn.

Giải quyết được vấn đề đó, giá điện mới mong giảm được và không còn chuyện người dân tố ngành điện vì sai lệch công tơ như mấy tháng nắng nóng vừa qua.

Về vấn đề này, chuyên gia kinh tế, TS. Nguyễn Minh Phong cho rằng: “Tôi được biết TP.HCM đã đề xuất áp dụng công tơ điện tử từ rất lâu. Nhưng không hiểu sao đến nay EVN vẫn chưa áp dụng công tơ điện tử. Việc áp dụng công nghệ mới này sẽ chấm dứt tình trạng người trèo cột điện đọc số, người dưới ghi vào sổ.

Mọi số liệu sẽ tự động truyền về trung tâm, như thế sẽ không thể nhầm lẫn, đảm bảo độ chính xác và tính minh bạch. Đặc biệt, sẽ giảm đáng kể chi phí trả lương cho một lượng lớn công nhân ngành điện.

Thực tế, việc hàng tháng EVN phải trả lương cho cả mấy chục ngàn người chỉ với nhiệm vụ leo cột điện và đọc số liệu công tơ sẽ rất lãng phí và lạc hậu. Số tiền đội lên đó phải tính vào chi phí và đương nhiên giá điện bán ra gánh cả mức chi phí đó”.

Cũng theo vị chuyên gia này, giá điện hiện nay đã theo cơ chế thị trường, tức giá điện bằng chi phí hợp lý cộng với mức lãi định mức hợp lý. Nhà nước không còn phải bù lỗ. Tuy nhiên, chính cái gọi là “chi phí hợp lý” và “mức lãi hợp lý này” lại đang gây nhiều tranh cãi khiến cho giá điện của ta đang bị cõng quá nhiều thứ chi phí so với giá điện một số nước xung quanh.

Tại Singapore, khi có sự cố điện xảy ra, (mất điện, cắt điện…), khách hàng sẽ được đền bù thiệt hại và xin lỗi, trong khi đó ở ta thì không có chuyện đó. Việc thu tiền điện ở các nước không thủ công như ta nên không có việc người tiêu dùng phải chịu thêm mức chi phí nào đó để trả cho người đi thu tiền điện như ở ta… Năng suất lao động thấp, tổn thất điện năng lớn ở ta thì người tiêu dùng cũng phải chịu.

Đất Việt là nơi tự do bày tỏ ý kiến, không có chế độ kiểm duyệt. Rất mong nhận được ý kiến của độc giả.