Mỹ và Iran găng nhau vụ vũ khí hạt nhân

Iran phóng thử tên lửa đạn đạo lần thứ hai, nhưng phòng thủ tên lửa Mỹ “không phải dạng vừa”, theo trang Business Insider.

Mỹ và Iran găng nhau vụ vũ khí hạt nhân

Shares

Một thanh niên Iran nhìn các tên lửa hồi tháng 9.2015

Các quan chức Mỹ hôm 8.12 nói Iran lại phóng thử một tên lửa đạn đạo tầm trung hôm 21.11 từ thành phố cảng Chabahar gần biên giới giáp Pakistan.

Một quan chức Lầu Năm Góc nói vụ phóng này không bay ra khỏi không phận Iran. Một nguồn tin ngoại giao phương Tây giấu tên, nói tên lửa của Iran có tầm bay 1.900km, có thể mang đầu đạn hạt nhân.

Theo Reuters, đây là chứng cứ Iran vi phạm nhiều nghị quyết của Liên Hợp Quốc. Hãng tin này dẫn lời 2 quan chức Mỹ giấu tên, nêu Iran “phóng thử một tên lửa nhiên liệu lỏng…có khả năng mang đầu đạn hạt nhân”.

Iran bị cấm phóng thử tên lửa đạn đạo, theo một nghị quyết năm 2010 của HĐBA Liên Hợp Quốc vốn còn hiệu lực, cho đến khi Iran và 6 cường quốc đạt được thỏa thuận hạt nhân ngày 14.7.2015.

Theo thỏa thuận có tên Kế hoạch hành động chung (JCPOA) này, lệnh trừng phạt Iran sẽ được EU, Mỹ và LHQ dỡ bỏ, đổi lại nước này phải hạn chế chương trình hạt nhân.

Có nhiều biện pháp kiểm soát khả năng trữ vật liệu để chế tạo vũ khí hạt nhân trong 15 năm. Một nghị quyết ngày 20.7 được JCPOA thông qua, kêu gọi Iran ngưng thiết kế tên lửa đạn đạo để sản xuất vụ khí hạt nhân trong 8 năm.

Hồi tháng 10, Mỹ, Anh, Pháp đề nghị Liên Hợp Quốc trừng phạt Iran, do Tehran phóng thử một tên lửa Emad có thể mang đầu đạn hạt nhân trong tháng đó. Họ nói Iran vi phạm lệnh cấm.

Thông tin vụ phóng tên lửa đạn đạo này vào lúc Mỹ đang ủng hộ một nghị quyết, nhằm chính thức kết thúc cuộc điều tra việc Iran bí mật phát triển các công nghệ để sản xuất vũ khí hạt nhân.

Cuộc điều tra này do các thanh sát viên hạt nhân của thuộc LHQ thực hiện. Kết thúc cuộc điều tra sẽ là một bước quan trọng, hướng tới việc dỡ bỏ lệnh cấm vận Iran, sau khi nước này đạt được yêu cầu của JCPOA.

Mỹ sẽ lại trừng phạt Iran?

Gần đây, chính phủ Mỹ nói họ hy vọng sẽ bắt đầu dỡ bỏ lệnh cấm vận Iran từ tháng 1.2016.

Tuy nhiên, trước thông tin Iran lại phóng thử tên lửa, Mỹ hôm 8.12 nói đang xem xét những tình huống xung quanh vụ này.

Nữ đại sứ Mỹ tại LHQ Samantha Power nói Mỹ sẽ xem xét kỹ vụ này. Nếu đúng, Mỹ sẽ đưa vấn đề này ra Hội đồng Bảo an LHQ (UNSC) để tìm hành động thích hợp.

Hiện UNSC chưa có hành động nào. Bà Power nói Mỹ có thể đơn phương chống lại Iran. Các quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ đã nêu khả năng sẽ lại trừng phạt nhằm chặn Iran phát triển một kho vũ khí hạt nhân.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ John Kirby không xác nhận vụ phóng thử, nói: “Chúng ta có và sẽ có khả năng trừng phạt để đối phó các điều gây bất ổn mà Iran có thể gây ra, gồm một chương trình tên lửa đạn đạo”.

Nhưng Giáo chủ Ali Khamenei, lãnh đạo tối cao của Cộng hòa Hồi giáo Iran, đã cảnh cáo rằng những trừng phạt mới áp vào nước ông sẽ bị xem là vi phạm thỏa thuận hạt nhân.
Thượng nghị sĩ Bob Corker, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ, ra tuyên bố lên án điều ông gọi là chính phủ Tổng thống Mỹ Barack Obama thiếu phản ứng trước việc Iran vi phạm nghị quyết của LHQ,”vì họ biết cả chính phủ Mỹ lẫn HĐBA không có hành động nào”.

Pháp nói sẽ theo dõi kỹ để bảo đảm Iran tôn trọng lệnh cấm phóng thử tên lửa đạn đạo.

1

Xe quân sự Iran chở tên lửa và ảnh Giáo chủ Khamenei

Mỹ không phải dạng vừa, mở lại chương trình MKV

Theo trang Business Insider, vụ Iran lại phóng thử tên lửa không làm các quan chức Mỹ bị bất ngờ, vì có 2 dấu chỉ Mỹ không nghĩ thỏa thuận hạt nhân đủ chặn Iran đạt tiến bộ về tên lửa đạn đạo:

Các quan chức về hệ thống phòng thủ tên lửa Mỹ đoán trước sẽ xảy ra việc Iran tiến hành những vụ thử. Phó đô đốc James Syring, lãnh đạo lực lượng phòng thủ tên lửa Mỹ, từng giải trình trước quốc hội Mỹ ngày 11.6.2014 và ngày 19.3.2015, rằng ông đoán trước Iran trong tương lai gần sẽ đạt được những tiến bộ về tên lửa đạn đạo.

Tháng 6.2014, ông James cảnh cáo rõ: “Iran có thể phát triển và phóng thử một tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) có thể phóng tới Mỹ trong năm 2015”.

Ngày 2.4.2014, trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Elaine Bunn giải trình trước tiểu ban các lực lượng chiến lược của Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ: Iran có khả năng và ý định phát triển các loại vũ khí bay tầm xa.

Ông nói dù Iran chưa có ICBM, họ vẫn nỗ lực ngăn chặn Mỹ và đồng minh, nên có điều kiện phát triển tên lửa tầm xa gồm ICBM.

Ở cuộc điều trần tháng 3.2015, ông Syring nói rằng Iran đã công bố ý định phóng một ICBM từ đầu năm nay.

Ông nói thêm: “Iran cũng nỗ lực tăng cường lực lượng tên lửa đạn đạo, triển khai các tên lửa đạn đạo tầm ngắn (SRBM) và tầm trung (MRBM) đạt độ chính xác cao cùng số đạn mới”.

Ông Syring nhấn mạnh: Chiến lược phòng thủ của Iran trông cậy vào tên lửa đạn đạo có khả năng tấn công các mục tiêu ở đông nam châu Âu.

Các nhận định của hai ông Syring – Bunn vào lúc 6 cường quốc đạt được một thỏa thuận sơ bộ hồi tháng 11.2013, mở ra nhiều cuộc thương lượng dẫn đến JCPOA.

Ngay cả trong thời gian thương lượng về những biện pháp kiểm soát vũ khí, các quan chức phòng thủ tên lửa Mỹ vẫn không tin Iran sẽ giảm phát triển tên lửa của họ.

Mỹ gần đây cũng tái khởi động một chương trình phòng thủ tên lửa, nhằm đối phó Iran. Hồi tháng 8, tức gần một tháng sau khi đạt được JCPOA, Bộ Quốc phòng Mỹ trao hợp đồng 9,8 triệu USD cho hãng Boeing, để “định nghĩa một khái niệm” về một phương tiện tiêu diệt nhiều mục tiêu (MKV).

MKV là một hệ thống chống tên lửa, trong đó một cỗ máy đánh chặn phóng nhiều tên lửa có thể tiêu diệt nhiều mục tiêu đang bay đến.

MKV từng bị kết thúc năm 2009, sau khi ông Obama bắt đầu làm lãnh đạo Mỹ, nhưng đến tháng 5.2014 thì “sống lại”.

Theo trang Space News, MKV bù đắp được những thiếu sót của khả năng phòng thủ tên lửa của Mỹ.

Trong một kịch bản Mỹ bị tấn công, một đối thủ có thể phóng nhiều đầu đạn, cùng những “chim mồi” để đánh lừa hệ thống phòng thủ Mỹ hiện có. MKV được cho là có khả năng tiêu diệt cả đầu đạn lẫn “chim mồi”.

Trong kịch bản đối phương phóng nhiều tên lửa nhằm lừa hệ thống phòng thủ tên lửa Mỹ, một MKV vẫn có khả năng ngăn chặn.

2

Hệ thống phòng thủ tên lửa tầm trung của Mỹ

Ở cuộc điều trần tháng 3.2015, ông Syring khoe tính hữu dụng của MKV, nói nó “cách mạng hóa” hệ thống phòng thủ tên lửa Mỹ.

Ông cũng xác định Iran theo đuổi những khả năng cùng lúc phóng nhiều tên lửa mà MKV có thể đối phó.

Theo trang Space News, MKV sẽ được triển khai từ năm 2020. Nếu JCPOA có hiệu lực từ năm 2016, thì sự hạn chế chương trình tên lửa hạt nhân của Iran sẽ được dỡ bỏ từ năm 2014.

 (theo Newsweek, Business Insider)

Đất Việt là nơi tự do bày tỏ ý kiến, không có chế độ kiểm duyệt. Rất mong nhận được ý kiến của độc giả.