5 kịch bản của Trung Quốc sau khi PCA phán quyết

Tại cuộc họp báo hôm 21-6, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Doanh (Oánh) đã cáo buộc một số cơ quan truyền thông phương Tây “đổi trắng thay đen”, sau khi bị tờ Wall Street Journal lật tẩy sự thổi phồng của Bắc Kinh về số quốc gia ủng hộ lập trường Biển Đông của Trung Quốc.

5 kịch bản của Trung Quốc sau khi PCA phán quyết

Shares

Máy bay chiến đấu F-15

Theo tờ Wall Street Journal, chỉ có 8 nước ủng hộ lập trường Biển Đông của Bắc Kinh chứ không phải 60 quốc gia như Trung Quốc từng tuyên bố. Bà Hoa Xuân Doanh còn chỉ trích “truyền thông Nhật Bản là nguồn gốc của một số tin đồn gần đây”. Đồng thời cáo buộc Philippines đơn phương đệ đơn kiện, đi ngược lại cam kết giải quyết tranh chấp bằng “đối thoại song phương như 2 bên đã nhất trí”.

Ngoài ra, bà Hoa Xuân Doanh còn cho rằng, Manila đang lạm dụng Công ước Liên Hiệp Quốc (LHQ) về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS), vi phạm luật pháp quốc tế và Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC)!

Những cảnh báo khác nhau sau PCA

Ngày 20-6, Đô đốc Hải quân Mỹ John Richardson nhận định, việc Mỹ điều động 2 tàu sân bay USS John Stennis và USS Ronald Reagan đến cùng một vùng biển là điều hiếm khi xảy ra và điều này thể hiện rõ cam kết của Washington đối với tình hình an ninh tại khu vực này. Hãng Reuters coi động thái này nhằm thể hiện lập trường của Mỹ trước khi Tòa Trọng tài Quốc tế (PCA) tại The Hague, Hà Lan, công bố phán quyết về vụ kiện của Philippines đối với Trung Quốc. Ông John Richardson còn chỉ đích danh các hoạt động cải tạo đảo quy mô lớn và quân sự hóa trên Biển Đông của Trung Quốc sẽ đe dọa khả năng di chuyển trong khu vực. Đồng thời khẳng định, Mỹ buộc phải phản ứng trước những động thái này.

Tờ Navy Times cũng coi sự hiện diện 3 tháng qua của tàu sân bay hạt nhân USS John Stennis ở Biển Đông là thông điệp mạnh mẽ của Washington gửi tới Bắc Kinh. Tờ Navy Times còn cho biết, tàu sân bay USS John Stennis thường xuyên bị tàu Hải quân Trung Quốc đeo bám và điều này chứng tỏ sự khó chịu của Bắc Kinh.

Ngày 20-6, Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) có trụ sở ở thủ đô Washington, Mỹ đã tổ chức hội thảo về vụ kiện của Philippines với chủ đề “Phân xử Biển Đông: Dự đoán các bước đi và biện pháp đối phó tiếp theo”. Theo các chuyên gia, kịch bản dễ xảy ra nhất là PCA sẽ ra phán quyết bác bỏ “đường lưỡi bò” phi lý của Trung Quốc ở Biển Đông.

Theo ông Ernest Bower, Giám đốc Chương trình Đông Nam Á của CSIS, Trung Quốc sẽ không tuân thủ phán quyết của PCA và đây là cách phản ứng rất nguy hiểm vì điều đó đồng nghĩa với việc, Bắc Kinh phủ nhận luật pháp quốc tế và từ chối giải quyết các tranh chấp hàng hải ở châu Á bằng biện pháp pháp lý. Theo bà Amy Searight, Cố vấn cấp cao Chương trình trình Đông Nam Á của CSIS, cho dù PCA ra phán quyết như thế nào, thì căng thẳng vẫn sẽ leo thang ở Biển Đông. Và Bắc Kinh đã có các bước chuẩn bị cho việc này.

Các học giả CSIS dự đoán 5 kịch bản Trung Quốc có thể hành động ở Biển Đông sau phán quyết của PCA, trong đó có khởi động hoạt động bồi đắp đất đá trên bãi cạn Scarborough/Hoàng Nham, phong tỏa bãi Cỏ Mây, thiết lập Vùng nhận dạng phòng không (ADIZ) ở Biển Đông và triển khai trái phép máy bay tiêm kích tới quần đảo Trường Sa của Việt Nam.

Theo ông Gregory Poling, Giám đốc Dự án Sáng kiến minh bạch hàng hải châu Á thuộc CSIS, Trung Quốc đã thiết lập ADIZ ở biển Hoa Đông từ năm 2013 bất chấp sự phản đối của các nước trong khu vực và nhiều khả năng Bắc Kinh sẽ có hành động tương tự ở Biển Đông. Và đó là cách phản ứng của Trung Quốc – không chấp nhận phán quyết của PCA. Trong khi đó, học giả Andrew Shearer, Cố vấn cấp cao về An ninh Châu Á – Thái Bình Dương thuộc CSIS cho rằng, nhiều khả năng Trung Quốc sẽ phản ứng lại phán quyết của PCA bằng cách tiến hành bồi đắp đất đá trên bãi cạn Scarborough/Hoàng Nham để phục vụ lợi ích lâu dài về quân sự tại Biển Đông. Và đó cũng là phép thử của Trung Quốc đối với cam kết của Mỹ ở khu vực này.

Bất nhất về vụ kiện



Tờ Nikkei Asian Review vừa dẫn nhận định của tướng về hưu Delfin Lorenzana, người sẽ trở thành Bộ trưởng Quốc phòng Philippines trong nội các mới của Tổng thống đắc cử Rodrigo Duterte (sẽ nhậm chức vào ngày 30-6), cảm thấy khó hiểu trước phản ứng của Trung Quốc đối với phán quyết sắp tới của PCA. Bởi Trung Quốc đã tuyên bố sẽ không tuân thủ phán quyết của PCA, nhưng tại sao lại muốn Philippines rút vụ kiện hoặc hoãn việc ra phán quyết? Nếu Trung Quốc không muốn tuân thủ phán quyết của PCA thì việc gì Bắc Kinh phải quan tâm tới phán quyết sẽ diễn ra vào lúc nào. Và điều này cho thấy, Trung Quốc có thái độ không nhất quán đối với vụ kiện của Philippines.

Ông Delfin Lorenzana còn cho biết, đã đề nghị một số thành viên nội các mới, đặc biệt là ông Perfecto Yasay, người sẽ là Ngoại trưởng không nhận lời đối thoại với Trung Quốc đến khi cân nhắc xong phán quyết của PCA. Theo ông Delfin Lorenzana, trong 2 năm tới, quân đội Mỹ có thể bắt đầu xây dựng các căn cứ quân sự tại 5 địa điểm ở Philippines.

Trước đó (20-6), Bộ trưởng Quốc phòng Philippines, Malaysia và Indonesia đã nhất trí phối hợp hành động, trong đó có tuần tra trên biển và trên không. Tuyên bố chung nêu rõ, các Bộ trưởng đã nhất trí để các lực lượng vũ trang và các đơn vị liên quan nghiên cứu các hoạt động phối hợp giữa các lực lượng quân sự của 3 nước, trong đó chú trọng tới an ninh hàng hải.

Theo tờ Bưu điện Hoa Nam buổi sáng, có một số nhà phân tích bày tỏ mối lo ngại về phán quyết của PCA có thể làm trầm trọng hơn căng thẳng giữa Trung Quốc với các nước láng giềng châu Á và đẩy họ đến nguy cơ chạm trán. Và điều đáng lo ngại nhất là nguy cơ xung đột Trung – Mỹ. Đồng thời nhận định, dù phán quyết của PCA không có khả năng làm thay đổi cán cân quyền lực trong khu vực, nhưng hình ảnh và danh tiếng của Trung Quốc trên trường quốc tế sẽ bị đe dọa và tham vọng bành trướng trên biển của Bắc Kinh sẽ bị “nhòm ngó” nhiều hơn.

Còn theo tờ Washington Times, một phán quyết như thế sẽ làm tăng thêm căng thẳng Mỹ – Trung trước thềm cuộc họp giữa Đô đốc John Richardson và Đô đốc Ngô Thắng Lợi tại Bắc Kinh vào tháng tới. Theo giới bình luận, nếu Manila chiếm ưu thế trong vụ kiện, họ có thể khuyến khích các quốc gia khác theo đuổi những vụ kiện tương tự hoặc sử dụng phán quyết như một cơ sở để thách thức mạnh mẽ hơn đối với hành vi của Trung Quốc tại Biển Đông. Nhưng nếu đưa ra phán quyết không rõ ràng, PCA có thể khiến các nước giảm niềm tin vào cơ chế giải quyết tranh chấp quốc tế và các thỏa thuận quốc tế.

Cậy thế làm càn

Ngày 21-6, tờ The Diplomat cảnh báo về tình trạng tàu cá Trung Quốc đánh bắt trái phép nguồn tài nguyên biển đang diễn ra tại nhiều vùng biển trên thế giới, không riêng ở khu vực Biển Đông. Theo báo cáo của LHQ, trong năm 2014, Trung Quốc đã đánh bắt được 13,9 triệu tấn cá biển, bỏ xa nước đứng thứ hai là Indonesia (5,4 triệu tấn) và hoạt động đánh bắt cá trái phép kể trên đã gây thiệt hại gần 23 tỉ USD/năm. Đầu tháng 6, Hàn Quốc và cơ quan đại diện LHQ tại nước này đã mở chiến dịch nhắm tới các tàu cá Trung Quốc hoạt động trái phép. Theo người phát ngôn Hải quân Indonesia Edi Sucipto cho biết, mới ngăn chặn một tàu Trung Quốc đang đánh bắt cá trái phép trong vùng biển ngoài khơi quần đảo Natuna và đây là lần thứ ba tàu cá Trung Quốc bị bắt ngoài khơi khu vực này. Và đó không phải lần đầu Trung Quốc xâm phạm vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của nước khác.

Tổ chức quốc tế Sea Shepherd từng phát hiện đội tàu đánh bắt cá trái phép hoạt động ở Ấn Độ Dương, ngoài khơi bang Perth, phía tây Australia. Điều đáng nói là đội tàu kể trên sử dụng lưới cào để đánh bắt (công cụ bị LHQ cấm sử dụng từ năm 1992 vì đe dọa hệ sinh thái biển). Tháng 5, Nam Phi đã bắt 3 tàu cá Trung Quốc với hơn 100 thuyền viên đánh bắt mực trái phép trong vùng EEZ của nước này. Ông Senzeni Zokwana, Bộ trưởng Nông nghiệp và Nghề cá Nam Phi khẳng định, không thể làm ngơ khi nguồn tài nguyên biển của họ bị cướp bóc, đe dọa an ninh lương thực quốc gia.

Ngày 21-6, tờ Strait Times cho biết, Tập đoàn Vận tải tàu biển COSCO của Chính phủ Trung Quốc có kế hoạch khai thác dịch vụ, đưa du khách ra quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam từ tháng 7. Và đây là một phần trong kế hoạch biến các đảo ở quần đảo Hoàng Sa trở thành các địa điểm du lịch nhằm củng cố tuyên bố chủ quyền trái phép ở Biển Đông mà Bắc Kinh đang theo đuổi. Vẫn theo tờ Strait Times, Trung Quốc đang có ý định tăng cường cải tạo thêm các đảo, bãi đá mà họ kiểm soát trái phép ở Hoàng Sa.

Ngày 21-6, tại cuộc họp 3 bên ở Tokyo, các nhà ngoại giao cấp cao của Nhật Bản, Mỹ và Ấn Độ đã cam kết hợp tác về an ninh hàng hải, trong bối cảnh Trung Quốc gia tăng các hoạt động tại Biển Đông, biển Hoa Đông và khu vực Ấn Độ Dương. Bộ Ngoại giao Nhật Bản cho biết, trong hai ngày 19 và 20-6, một tàu Hải quân Trung Quốc đã xuất hiện gần quần đảo Senkaku/Điếu ngư và Tokyo đã bày tỏ quan ngại trước việc Trung Quốc “gia tăng các hoạt động đơn phương”.

Bộ Quốc phòng Singapore cho biết, từ ngày 1 đến 17-7, không quân nước này sẽ tham gia cuộc diễn tập đối đầu trên không mang tên “Cờ đỏ” diễn ra tại căn cứ không quân Eielson, Alaska, Mỹ. Không quân Singapore sẽ cử một đoàn gồm 105 người cùng 10 máy bay F-16C/D để tham gia cuộc tập trận với đội hình chiến đấu cơ F-15, máy bay tiếp dầu trên không KCK-767 của Nhật Bản, chiến đấu cơ F-15, F-16, F-22 và máy bay cảnh báo E3 của Mỹ.

Shares

21 queries in 1.910 seconds.